AVNI DOSHI „GORZKI CUKIER” (Burnt Sugar), Wydawnictwo w.a.b. 2023

Poruszająca historia relacji dwóch hinduskich kobiet – cierpiącej na chorobę Alzheimera matki i jej córki – piękna powieść amerykańsko-hinduskiej pisarki Avni Doshi „Gorzki cukier” – jedna z pretendentek do tytułu mojej książki roku.

Antara jest artystka, żyje szczęśliwie u boku męża Dilipa, zaczyna myśleć o dziecku. Realizuje też artystyczny projekt swojego życia – każdego dnia roku maluje nową wersję portretu mężczyzny z pewnego zdjęcia. Spokój jej życia zakłóca wiadomość o chorobie matki – Tary, która w postępującym tempie traci pamięć i powoli zaczyna stanowić zagrożenie dla siebie i bliskich.

Konieczność nawiązania bliższych relacji z matką jest dla Antary impulsem do retrospektywnej podróży w przeszłość i analizy trudnego związku matki z córką. Szokują fragmenty, w których Antara wspomina swoje dzieciństwo, częściowo spędzone w aśramie – swego rodzaju komunie, gdzie matka została jedną z kochanek guru, czy też rozdział poświęcony wysłaniu dziewczynki na rok do prywatnej szkoły religijnej.

Kim jest tajemniczy mężczyzna ze zdjęcia, które stało się dla Antary inspiracją do stworzenia cyklu codziennych portretów? Skąd agresywna reakcja Tary na zdjęcie i artystyczny cykl prac jej córki?

Książka w niezwykle intrygujący sposób ukazuje relacje matka – dorosłe dziecko w kulturze hinduskiej, podkreśla, że problem opieki nad dorosłym rodzicem jest interkulturowy i nie zależy od miejsca, rasy, czy religii. Bardzo ciekawa jest też reakcja Antary na własne macierzyństwo, które w dużym stopniu zmienia jej postrzeganie świata.

Avni Doshi jest ostra i zdecydowana w swoich opisach i opiniach, świetnie posługuje się językiem, błyskotliwie przybliża kulturę Indii i współczesne problemy kraju. Książka zasłużenie znalazła się wśród finalistek mojej ulubionej nagrody literackiej Booker Prize, choć przegrała z powieścią Douglasa Stewarta „Shuggie Bain”.

Książkę czyta się bardzo dobrze, między innymi dzięki znakomitemu przekładowi Agnieszki Wilgi, choć jest to lektura trudna, wymagająca, poruszająca skomplikowane i intymne sfery życia. Gorąco polecam powieść Gorzki cukier”, bo to dobrej jakości literatura o zajmującej treści.

Moja ocena: 8/10